Wanneer je te maken krijgt met juridische vragen of een conflict, komt er vaak meteen één belangrijke vraag naar boven: wat gaat me dit allemaal kosten? Juridische kosten kunnen behoorlijk uiteenlopen en veel mensen weten niet precies waar ze rekening mee moeten houden. Of het nu gaat om een rechtszaak, een bezoek aan het Juridisch Loket, een verzoek om juridisch advies of de vraag of kosten aftrekbaar zijn—het is fijn om vooraf duidelijkheid te hebben.
Op deze pagina vind je meer informatie over de meest voorkomende juridische kosten, normbedragen, tarieven voor juridisch advies en situaties waarin je mogelijk een vergoeding van juridische kosten kunt krijgen. Kortom: alles wat je nodig hebt om goed voorbereid een juridisch traject in te gaan.
Wat valt onder juridische kosten?
Juridische kosten zijn alle kosten die gemaakt worden voor juridische ondersteuning, advies of procedures. Ze kunnen ontstaan bij zowel particuliere als zakelijke geschillen.
Veelvoorkomende juridische kosten zijn onder andere:
- Kosten van een rechtszaak (advocaat, griffierecht, proceskosten)
- Kosten van het Juridisch Loket of andere adviesinstanties
- Kosten voor juridisch advies
- Kosten van bemiddeling of mediation
- Eventuele kosten voor deskundigen of het verkrijgen van uittreksels
Juridische kosten kunnen sterk uiteenlopen, omdat elke zaak anders is. De uiteindelijke prijs hangt onder meer af van de complexiteit van het probleem, het soort procedure dat wordt gevoerd en het uurtarief of tariefmodel van de jurist of advocaat.
Laten we eens kijken naar een aantal veelvoorkomende juridische kosten.
Kosten van een rechtszaak
Wanneer je een rechtszaak start of moet voeren, krijg je te maken met diverse kosten:
- Griffierechten
Dit zijn de kosten die je betaalt aan de rechtbank om een zaak te laten behandelen. De hoogte hangt af van:
- het soort zaak;
- of je particulier of ondernemer bent;
- de hoogte van de vordering.
- Kosten voor een advocaat
Advocaten hanteren doorgaans:- een uurtarief;
- een vaste prijsafspraak voor bepaalde procedures;
- in sommige gevallen een resultaat- of succesafhankelijke vergoeding (waar toegestaan).
- Proceskosten
De rechter kan bepalen dat de verliezende partij een deel van de kosten van de tegenpartij moet vergoeden. Dit heet proceskostenveroordeling.
Let op: deze vergoeding dekt meestal niet alle werkelijke kosten.
Kosten Juridisch Loket
Het Juridisch Loket is er voor iedereen die gratis eerste hulp wil bij een juridisch probleem. Je kunt er terecht voor informatie, een eerste beoordeling van je situatie en advies over mogelijke vervolgstappen.
Voordelen juridisch loket:
- Gratis eerste adviesgesprek
Het eerste adviesgesprek bij het Juridisch Loket is gratis. Als je niet goed weet wat je moet doen, dan is zo’n eerste gesprek handig. Je maakt geen kosten en krijgt hoogstwaarschijnlijk mee inzicht over ‘jouw zaak’. - Doorverwijzing
Via het Juridische Loket krijg je mogelijk korting op het uurtarief van een advocaat met een doorverwijzing. Met zo’n doorverwijzing kom je in aanmerking voor een verlaagd uurtarief bij aangesloten advocaten. Je betaalt een lager uurtarief dan bij een reguliere advocaat. Deze korting geldt alleen wanneer je via het Juridisch Loket bent doorverwezen. De hoogte van het kortingstarief verschilt per advocaatkantoor, maar ligt meestal aanzienlijk lager dan de gebruikelijke tarieven. - Toevoeging
Het kan ook zijn da je recht hebt op gesubsidieerde rechtsbijstand (afhankelijk van je inkomen en vermogen). Dit heet een toevoeging. In dat geval betaal je slechts een eigen bijdrage, en wordt een groot deel van de kosten vergoed door de overheid.
Deze regeling is vooral bedoeld voor mensen:
- met een lager tot middeninkomen;
- die niet direct de volledige commerciële tarieven van een advocaat kunnen dragen;
- die juridisch advies of bijstand nodig hebben voor een conflict of procedure;
Belangrijk om te weten v.w.b. de korting
- Je krijgt alleen korting als het Juridisch Loket vindt dat een advocaat nodig is.
- Je kunt niet achteraf korting krijgen als je eerst zelf een advocaat hebt benaderd.
- De korting staat los van de toevoeging, maar wordt vaak in combinatie gebruikt.
Kosten juridisch advies
Wanneer je juridisch advies nodig hebt, is het prettig om vooraf te weten waar je financieel aan toe bent. De kosten variëren per jurist of advocaat en hangen vaak af van de complexiteit van je vraag. Soms betaal je een uurtarief, in andere gevallen kun je een vaste prijsafspraak maken. Hieronder lees je welke kosten je ongeveer kunt verwachten en welke mogelijkheden er zijn om deze te beperken.
- Uurtarief
Het uurtarief is het meest gebruikelijk bij advocaten en juristen en is afhankelijk van de ervaring en specialisatie van de advocaat. Indicatie (breed): €100 – €300 per uur.
- Vaste prijsafspraak
Bij veelvoorkomende diensten kan er met veel juristen en advocaten een duidelijke prijsafspraak worden gemaakt. Op die manier weet je vooraf precies waar je aan toe bent. Denk hierbij aan bijvoorbeeld:
- het opstellen van een contract;
- het beoordelen van een overeenkomst;
- het voeren van een standaard procedure of opstellen van een standaard brief.
- Strippenkaart / abonnementsvorm
Steeds meer juristen en advocaten bieden een strippenkaart of abonnement aan, waardoor juridische kosten voorspelbaar en overzichtelijk blijven. Met een strippenkaart koop je vooraf een pakket aan uren of adviesmomenten tegen een gereduceerd tarief. Een abonnement werkt vaak met een vast maandbedrag waarmee je recht hebt op juridisch advies, snelle ondersteuning en soms zelfs onbeperkt korte vragen. Dit is vooral aantrekkelijk voor ondernemers of particulieren die regelmatig juridisch advies nodig hebben en niet voor elke vraag een nieuw uurtarief willen betalen. Het biedt rust, duidelijkheid en vaak een flinke kostenbesparing ten opzichte van losse consulten.
Tarieven/normbedragen juridisch advies
Hoewel er geen landelijke, wettelijk vastgestelde normbedragen voor juridisch advies bestaan, worden in de praktijk wél gemiddelde tarieven gehanteerd:
| Soort juridisch advies | richtbedrag / normbedrag |
| Kennismakingsgesprek | Vaak gratis of €0–€50 |
| Schriftelijk advies | €150–€500 ()afhankelijk van complexiteit |
| Contract opstellen | €250–€900 |
| Mediation (per uur) | €120–€250 |
| Advocaat (uurtarief) | €100–€300+ |
Let op: dit zijn marktconforme schattingen, geen officiële wettelijke bedragen.
Vergoeding juridische kosten
In sommige situaties kun je (een deel van) je juridische kosten vergoed krijgen.
- Via de tegenpartij: bij winst in een rechtszaak kan de rechter proceskosten toewijzen.
- Via een rechtsbijstandsverzekering: bij veel verzekeringen worden juridische kosten volledig of gedeeltelijk gedekt.
- Gesubsidieerde rechtsbijstand (toevoeging): wanneer je inkomen en vermogen onder bepaalde grenzen vallen.
Zijn juridische kosten aftrekbaar?
Hoewel juridische kosten voor particulieren meestal niet aftrekbaar zijn, kunnen ondernemers ze in veel gevallen wél als zakelijke uitgave opvoeren.
Particulieren
❌ Juridische kosten zijn niet aftrekbaar bij je belastingaangifte.
Dit geldt ook voor scheidingen, burenruzies, arbeidsconflicten, etc.
Ondernemers
✔ Juridische kosten die zakelijke geschillen betreffen zijn vaak wel aftrekbaar.
Bijvoorbeeld bij:
- Contractconflicten
- Incassoprocedures
- zakelijke aansprakelijkheid
Bewind en juridische kosten
Als je onder bewind staat, worden veel financiële zaken voor je geregeld door de bewindvoerder. Juridische kosten vallen daar meestal ook onder. De bewindvoerder beoordeelt of juridisch advies nodig is, vraagt zo nodig offertes op en zorgt dat kosten op een verantwoorde manier worden betaald uit je beheerrekening. In sommige gevallen kan er bovendien recht zijn op gesubsidieerde rechtsbijstand, waardoor de kosten beperkt blijven. De bewindvoerder zal eventuele juridische kosten registreren in de Rekening en Verantwoording Bewindvoerder voor de Rechtbank.
Conclusie
- Juridische kosten verschillen per soort advies, procedure en dienstverlener.
- Er bestaan geen vaste wettelijke normbedragen, maar wel gangbare richttarieven.
- In sommige gevallen kun je kosten vergoed krijgen of zakelijk aftrekken.
- Het is verstandig vooraf een duidelijke prijsafspraak te maken.
NCFI is gestart met een nieuw platform voor particuliere bewindvoerders, mentoren en curators waar je meer informatie kunt vinden. Bekijk de website en wordt lid van Mijn CBM voor Leden.